ChatGPT Image Jun 18, 2026, 08_54_54 AM.png

విభూతి యోగం

శ్లోకం 1

శ్రీభగవానువాచ ।
భూయ ఏవ మహాబాహో శృణు మే పరమం వచః ।
యత్తేఽహం ప్రీయమాణాయ వక్ష్యామి హితకామ్యయా ॥ 1 ॥

భావార్థం

ఓ అర్జునా! నీవు నాకు ప్రియమైనవాడివి కాబట్టి నీ మేలు కోసం నా దివ్యమైన ఉపదేశాన్ని మళ్లీ చెబుతాను.

జీవిత పాఠం

మన మేలు కోరేవారి మాటలను శ్రద్ధగా వినాలి.

శ్లోకం 2

న మే విదుః సురగణాః ప్రభవం న మహర్షయః ।
అహమాదిర్హి దేవానాం మహర్షీణాం చ సర్వశః ॥ 2 ॥

భావార్థం

దేవతలు, మహర్షులు కూడా నా ఆవిర్భావాన్ని పూర్తిగా తెలుసుకోలేరు. ఎందుకంటే వారందరికీ నేనే మూలకారణం.

జీవిత పాఠం

దైవ మహిమ మానవ అవగాహనకు అతీతమైనది.

శ్లోకం 3

యో మామజమనాదిం చ వేత్తి లోకమహేశ్వరమ్ ।
అసమ్మూఢః స మర్త్యేషు సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే ॥ 3 ॥

భావార్థం

నన్ను జన్మరహితుడిగా, సమస్త లోకాల అధిపతిగా తెలుసుకున్నవాడు పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.

జీవిత పాఠం

సత్యజ్ఞానం మనసును పవిత్రం చేస్తుంది.

శ్లోకం 4

బుద్ధిర్జ్ఞానమసమ్మోహః క్షమా సత్యం దమః శమః ।
సుఖం దుఃఖం భవోఽభావో భయం చాభయమేవ చ ॥ 4 ॥

భావార్థం

బుద్ధి, జ్ఞానం, క్షమ, సత్యం, సుఖం, దుఃఖం, భయం, అభయం మొదలైనవి అన్నీ నన్నుంచే ఉద్భవిస్తాయి.

జీవిత పాఠం

మనలోని ప్రతి శక్తి దైవానుగ్రహమే.

శ్లోకం 5

అహింసా సమతా తుష్టిస్తపో దానం యశోఽయశః ।
భవంతి భావా భూతానాం మత్త ఏవ పృథగ్విధాః ॥ 5 ॥

భావార్థం

అహింస, సమత్వం, సంతృప్తి, తపస్సు, దానం, కీర్తి, అపకీర్తి మొదలైనవి నన్నుంచే వస్తాయి.

జీవిత పాఠం

మంచి గుణాలను పెంపొందించడం దైవానికి చేరువ చేస్తుంది.

శ్లోకం 6

మహర్షయః సప్త పూర్వే చత్వారో మనవస్తథా ।
మద్భావా మానసా జాతా యేషాం లోక ఇమాః ప్రజాః ॥ 6 ॥

భావార్థం

సప్తర్షులు, మనువులు నా సంకల్పం నుంచే ఉద్భవించారు.

జీవిత పాఠం

సృష్టి అంతా దైవసంకల్పానికి లోబడి ఉంటుంది.

శ్లోకం 7

ఏతాం విభూతిం యోగం చ మమ యో వేత్తి తత్త్వతః ।
సోఽవికంపేన యోగేన యుజ్యతే నాత్ర సంశయః ॥ 7 ॥

భావార్థం

నా వైభవాలను, యోగశక్తిని నిజంగా తెలుసుకున్నవాడు స్థిరమైన భక్తిని పొందుతాడు.

జీవిత పాఠం

దైవ మహిమ తెలుసుకుంటే విశ్వాసం బలపడుతుంది.

శ్లోకం 8

అహం సర్వస్య ప్రభవో మత్తః సర్వం ప్రవర్తతే ।
ఇతి మత్వా భజంతే మాం బుధా భావసమన్వితాః ॥ 8 ॥

భావార్థం

నేనే సమస్త సృష్టికి మూలకారణం. నన్నుంచే అన్నీ ఉద్భవిస్తాయి. ఈ సత్యాన్ని గ్రహించిన జ్ఞానులు నన్ను భక్తితో ఆరాధిస్తారు.

జీవిత పాఠం

ప్రతి గొప్పదానికీ ఒక మూలం ఉంటుంది.

శ్లోకం 9

మచ్చిత్తా మద్గతప్రాణా బోధయంతః పరస్పరం ।
కథయంతశ్చ మాం నిత్యం తుష్యంతి చ రమంతి చ ॥ 9 ॥

భావార్థం

నా భక్తులు ఎల్లప్పుడూ నన్నే స్మరిస్తూ, నా మహిమలను పరస్పరం చర్చిస్తూ ఆనందిస్తారు.

జీవిత పాఠం

మంచి విషయాలను పంచుకోవడం ఆనందాన్ని పెంచుతుంది.

శ్లోకం 10

తేషాం సతతయుక్తానాం భజతాం ప్రీతిపూర్వకం ।
దదామి బుద్ధియోగం తం యేన మాముపయాంతి తే ॥ 10 ॥

భావార్థం

ప్రేమతో నన్ను ఆరాధించే వారికి నన్ను చేరుకునే జ్ఞానాన్ని నేను ప్రసాదిస్తాను.

జీవిత పాఠం

నిజమైన భక్తికి దైవ మార్గదర్శకత్వం లభిస్తుంది.

శ్లోకం 11

తేషామేవానుకంపార్థమహమజ్ఞానజం తమః ।
నాశయామ్యాత్మభావస్థో జ్ఞానదీపేన భాస్వతా ॥ 11 ॥

భావార్థం

నా భక్తులపై కరుణతో వారి అజ్ఞానాన్ని జ్ఞానదీపంతో తొలగిస్తాను.

జీవిత పాఠం

జ్ఞానం అంధకారాన్ని తొలగించే వెలుగు.

శ్లోకం 12

అర్జున ఉవాచ ।
పరం బ్రహ్మ పరం ధామ పవిత్రం పరమం భవాన్ ।
పురుషం శాశ్వతం దివ్యమాదిదేవమజం విభుమ్ ॥ 12 ॥

భావార్థం

ఓ కృష్ణా! నీవే పరబ్రహ్మం, పరమధామం, పవిత్రమైన దివ్యస్వరూపం.

జీవిత పాఠం

గొప్పతనాన్ని గుర్తించి గౌరవించడం వినయం.

శ్లోకం 13

ఆహుస్త్వామృషయః సర్వే దేవర్షిర్నారదస్తథా ।
అసితో దేవలో వ్యాసః స్వయం చైవ బ్రవీషి మే ॥ 13 ॥

భావార్థం

నారదుడు, వ్యాసుడు వంటి మహర్షులు కూడా నిన్ను పరమాత్మగా వర్ణించారు.

జీవిత పాఠం

మహనీయుల మాటలకు విలువ ఇవ్వాలి.

శ్లోకం 14

సర్వమేతదృతం మన్యే యన్మాం వదసి కేశవ ।
న హి తే భగవన్ వ్యక్తిం విదుర్దేవా న దానవాః ॥ 14 ॥

భావార్థం

ఓ కేశవా! నీవు చెప్పినది అంతా సత్యమే. నీ నిజస్వరూపాన్ని దేవతలు కూడా పూర్తిగా గ్రహించలేరు.

జీవిత పాఠం

సత్యాన్ని అంగీకరించడం జ్ఞానానికి సంకేతం.

శ్లోకం 15

స్వయమేవాత్మనాత్మానం వేత్థ త్వం పురుషోత్తమ ।
భూతభావన భూతేశ దేవదేవ జగత్పతే ॥ 15 ॥

భావార్థం

ఓ పురుషోత్తమా! నీ నిజస్వరూపాన్ని నీవే పూర్తిగా తెలుసుకోగలవు.

జీవిత పాఠం

దైవం అపరిమితమైనది.

శ్లోకం 16

వక్తుమర్హస్యశేషేణ దివ్యా హ్యాత్మవిభూతయః ।
యాభిర్విభూతిభిర్లోకానిమాంస్త్వం వ్యాప్య తిష్ఠసి ॥ 16 ॥

భావార్థం

నీ దివ్య విభూతులను పూర్తిగా వివరించు.

జీవిత పాఠం

జ్ఞానం పట్ల ఆసక్తి పెంపొందించుకోవాలి.

శ్లోకం 17

కథం విద్యామహం యోగింస్త్వాం సదా పరిచింతయన్ ।
కేషు కేషు చ భావేషు చింత్యోఽసి భగవన్మయా ॥ 17 ॥

భావార్థం

ఓ భగవంతుడా! నిన్ను నేను ఎలాంటి రూపాలలో ధ్యానించాలి?

జీవిత పాఠం

సరైన మార్గాన్ని అడగడం విజ్ఞత.

శ్లోకం 18

విస్తరేణాత్మనో యోగం విభూతిం చ జనార్దన ।
భూయః కథయ తృప్తిర్హి శృణ్వతో నాస్తి మేఽమృతమ్ ॥ 18 ॥

భావార్థం

ఓ జనార్దనా! నీ విభూతులను మరింత వివరంగా చెప్పు. నీ అమృతవచనాలు వింటూ నాకు తృప్తి కలగడం లేదు.

జీవిత పాఠం

మంచి జ్ఞానానికి అంతం ఉండదు.

శ్లోకం 19

శ్రీభగవానువాచ ।
హంత తే కథయిష్యామి దివ్యా హ్యాత్మవిభూతయః ।
ప్రాధాన్యతః కురుశ్రేష్ఠ నాస్త్యంతో విస్తరస్య మే ॥ 19 ॥

భావార్థం

ఓ అర్జునా! నా ముఖ్యమైన దివ్య విభూతులను చెబుతాను. నా వైభవాలకు అంతం లేదు.

జీవిత పాఠం

దైవ మహిమ అనంతమైనది.

శ్లోకం 20

అహమాత్మా గుడాకేశ సర్వభూతాశయస్థితః ।
అహమాదిశ్చ మధ్యం చ భూతానామంత ఏవ చ ॥ 20 ॥

భావార్థం

ఓ అర్జునా! సమస్త జీవుల హృదయాలలో ఉన్న ఆత్మ నేనే. అన్ని జీవుల ఆది, మధ్య, అంతం నేనే.

జీవిత పాఠం

ప్రతి జీవిలో దైవ చైతన్యం ఉందని గుర్తించాలి.

శ్లోకం 21

ఆదిత్యానామహం విష్ణుః జ్యోతిషాం రవిరంశుమాన్ ।
మరీచిర్మరుతామస్మి నక్షత్రాణామహం శశీ ॥ 21 ॥

భావార్థం

ఆదిత్యులలో నేను విష్ణువు, ప్రకాశవంతమైన వాటిలో సూర్యుడు, నక్షత్రాలలో చంద్రుడిని.

జీవిత పాఠం

గొప్పదానిలో దైవ మహిమను చూడాలి.

శ్లోకం 22

వేదానాం సామవేదోఽస్మి దేవానామస్మి వాసవః ।
ఇంద్రియాణాం మనశ్చాస్మి భూతానామస్మి చేతనా ॥ 22 ॥

భావార్థం

వేదాలలో సామవేదం, దేవతలలో ఇంద్రుడు, ఇంద్రియాలలో మనస్సు, జీవులలో చైతన్యం నేనే.

జీవిత పాఠం

మనస్సు జీవితానికి దిశను నిర్దేశిస్తుంది.

శ్లోకం 23

రుద్రాణాం శంకరశ్చాస్మి విత్తేశో యక్షరక్షసామ్ ।
వసూనాం పావకశ్చాస్మి మేరుః శిఖరిణామహమ్ ॥ 23 ॥

భావార్థం

రుద్రులలో శంకరుడు, వసువులలో అగ్ని, పర్వతాలలో మేరుపర్వతం నేనే.

జీవిత పాఠం

శక్తి, స్థిరత్వం దైవగుణాలు.

శ్లోకం 24

పురోధసాం చ ముఖ్యం మాం విద్ధి పార్థ బృహస్పతిమ్ ।
సేనానీనామహం స్కందః సరసామస్మి సాగరః ॥ 24 ॥

భావార్థం

పురోహితులలో బృహస్పతి, సేనాధిపతులలో స్కందుడు, జలాశయాలలో సముద్రం నేనే.

జీవిత పాఠం

నాయకత్వం బాధ్యతతో కూడి ఉంటుంది.

శ్లోకం 25

మహర్షీణాం భృగురహం గిరామస్మ్యేకమక్షరమ్ ।
యజ్ఞానాం జపయజ్ఞోఽస్మి స్థావరాణాం హిమాలయః ॥ 25 ॥

భావార్థం

మహర్షులలో భృగువు, పదాలలో ఓంకారం, యజ్ఞాలలో జపయజ్ఞం, పర్వతాలలో హిమాలయాలు నేనే.

జీవిత పాఠం

నిశ్శబ్ద భక్తి కూడా గొప్ప సాధనే.

శ్లోకం 26

అశ్వత్థః సర్వవృక్షాణాం దేవర్షీణాం చ నారదః ।
గంధర్వాణాం చిత్రరథః సిద్ధానాం కపిలో మునిః ॥ 26 ॥

భావార్థం

వృక్షాలలో రావిచెట్టు, దేవర్షులలో నారదుడు, సిద్ధులలో కపిల మహర్షి నేనే.

జీవిత పాఠం

ప్రతి వర్గంలో శ్రేష్ఠత దైవ ప్రతిబింబం.

శ్లోకం 27

ఉచ్చైఃశ్రవసమశ్వానాం విద్ధి మామమృతోద్భవమ్ ।
ఐరావతం గజేంద్రాణాం నరాణాం చ నరాధిపమ్ ॥ 27 ॥

భావార్థం

గుర్రాలలో ఉచ్చైశ్రవసు, ఏనుగులలో ఐరావతం, మనుషులలో రాజు నేనే.

జీవిత పాఠం

ఉన్నత స్థానం బాధ్యతను పెంచుతుంది.

శ్లోకం 28

ఆయుధానామహం వజ్రం ధేనూనామస్మి కామధుక్ ।
ప్రజనశ్చాస్మి కందర్పః సర్పాణామస్మి వాసుకిః ॥ 28 ॥

భావార్థం

ఆయుధాలలో వజ్రాయుధం, ఆవులలో కామధేనువు, సర్పాలలో వాసుకి నేనే.

జీవిత పాఠం

శక్తిని సద్వినియోగం చేయాలి.

శ్లోకం 29

అనంతశ్చాస్మి నాగానాం వరుణో యాదసామహమ్ ।
పితౄణామర్యమా చాస్మి యమః సంయమతామహమ్ ॥ 29 ॥

భావార్థం

నాగాలలో అనంతుడు, జలదేవతలలో వరుణుడు, నియమశీలులలో యమధర్మరాజు నేనే.

జీవిత పాఠం

క్రమశిక్షణ గొప్ప గుణం.

శ్లోకం 30

ప్రహ్లాదశ్చాస్మి దైత్యానాం కాలః కలయతామహమ్ ।
మృగాణాం చ మృగేంద్రోఽహం వైనతేయశ్చ పక్షిణామ్ ॥ 30 ॥

భావార్థం

దైత్యులలో ప్రహ్లాదుడు, మృగాలలో సింహం, పక్షులలో గరుడుడు నేనే.

జీవిత పాఠం

ధర్మం ఎక్కడ ఉన్నా అది గొప్పదే.

శ్లోకం 31

పవనః పవతామస్మి రామః శస్త్రభృతామహమ్ ।
ఝషాణాం మకరశ్చాస్మి స్రోతసామస్మి జాహ్నవీ ॥ 31 ॥

భావార్థం

శుద్ధి చేసే వాటిలో గాలి, యోధులలో శ్రీరాముడు, నదులలో గంగానది నేనే.

జీవిత పాఠం

పవిత్రత మరియు ధర్మం జీవితాన్ని ఉన్నతం చేస్తాయి.

శ్లోకం 32

సర్గాణామాదిరంతశ్చ మధ్యం చైవాహమర్జున ।
అధ్యాత్మవిద్యా విద్యానాం వాదః ప్రవదతామహమ్ ॥ 32 ॥

భావార్థం

సృష్టికి ఆది, మధ్య, అంతం నేనే. విద్యలలో ఆధ్యాత్మిక విద్య నేనే.

జీవిత పాఠం

ఆత్మజ్ఞానం అత్యున్నత విద్య.

శ్లోకం 33

అక్షరాణామకారోఽస్మి ద్వంద్వః సామాసికస్య చ ।
అహమేవాక్షయః కాలో ధాతాహం విశ్వతోముఖః ॥ 33 ॥

భావార్థం

అక్షరాలలో "అ" కారం, కాలంలో అనంతకాలం నేనే.

జీవిత పాఠం

సమయం అమూల్యమైనది.

శ్లోకం 34

మృత్యుః సర్వహరశ్చాహముద్భవశ్చ భవిష్యతామ్ ।
కీర్తిః శ్రీర్వాక్చ నారీణాం స్మృతిర్మేధా ధృతిః క్షమా ॥ 34 ॥

భావార్థం

మరణం, భవిష్యత్తు జన్మలు, కీర్తి, జ్ఞాపకశక్తి, ధైర్యం, క్షమ — ఇవన్నీ నేనే.

జీవిత పాఠం

క్షమ, ధైర్యం గొప్ప శక్తులు.

శ్లోకం 35

బృహత్సామ తథా సామ్నాం గాయత్రీ ఛందసామహమ్ ।
మాసానాం మార్గశీర్షోఽహమృతూనాం కుసుమాకరః ॥ 35 ॥

భావార్థం

సామగానాలలో బృహత్సామం, ఛందస్సులలో గాయత్రీ, మాసాలలో మార్గశిరం, ఋతువులలో వసంతం నేనే.

జీవిత పాఠం

సౌందర్యం, సౌమ్యత కూడా దైవగుణాలే.

శ్లోకం 36

ద్యూతం ఛలయతామస్మి తేజస్తేజస్వినామహమ్ ।
జయోఽస్మి వ్యవసాయోఽస్మి సత్త్వం సత్త్వవతామహమ్ ॥ 36 ॥

భావార్థం

తేజోవంతులలో తేజస్సు, విజయాలలో విజయం, సత్త్వవంతులలో సత్త్వగుణం నేనే.

జీవిత పాఠం

నిజమైన విజయం సద్గుణాలతో వస్తుంది.

శ్లోకం 37

వృష్ణీనాం వాసుదేవోఽస్మి పాండవానాం ధనంజయః ।
మునీనామప్యహం వ్యాసః కవీనాముశనా కవిః ॥ 37 ॥

భావార్థం

వృష్ణివంశంలో వాసుదేవుడు, పాండవులలో అర్జునుడు, మునులలో వ్యాసమహర్షి నేనే.

జీవిత పాఠం

మహనీయులలో దైవస్ఫూర్తి ఉంటుంది.

శ్లోకం 38

దండో దమయతామస్మి నీతిరస్మి జిగీషతామ్ ।
మౌనం చైవాస్మి గుహ్యానాం జ్ఞానం జ్ఞానవతామహమ్ ॥ 38 ॥

భావార్థం

శిక్షలో దండం, విజయానికి నీతి, రహస్యాలలో మౌనం, జ్ఞానులలో జ్ఞానం నేనే.

జీవిత పాఠం

మౌనం కూడా గొప్ప జ్ఞానం.

శ్లోకం 39

యచ్చాపి సర్వభూతానాం బీజం తదహమర్జున ।
న తదస్తి వినా యత్స్యాన్మయా భూతం చరాచరమ్ ॥ 39 ॥

భావార్థం

సమస్త జీవుల బీజం నేనే. నన్ను లేకుండా ఏదీ ఉనికిలో లేదు.

జీవిత పాఠం

సృష్టిలోని ప్రతిదీ పరమాత్మతో అనుసంధానమై ఉంది.

శ్లోకం 40

నాంతోఽస్తి మమ దివ్యానాం విభూతీనాం పరంతప ।
ఏష తూద్దేశతః ప్రోక్తో విభూతేర్విస్తరో మయా ॥ 40 ॥

భావార్థం

నా దివ్య వైభవాలకు అంతం లేదు. నేను కొన్ని ముఖ్యమైనవాటిని మాత్రమే చెప్పాను.

జీవిత పాఠం

దైవ మహిమ అనంతమైనది.

శ్లోకం 41

యద్యద్విభూతిమత్సత్త్వం శ్రీమదూర్జితమేవ వా ।
తత్తదేవావగచ్ఛ త్వం మమ తేజోఽంశసంభవమ్ ॥ 41 ॥

భావార్థం

ఏది గొప్పదో, శక్తివంతమైనదో, కాంతివంతమైనదో అది నా తేజస్సులోని ఒక చిన్న అంశమే.

జీవిత పాఠం

ప్రతి గొప్పదానిలో దైవ కాంతి ఉంటుంది.

శ్లోకం 42

అథవా బహునైతేన కిం జ్ఞాతేన తవార్జున ।
విష్టభ్యాహమిదం కృత్స్నమేకాంశేన స్థితో జగత్ ॥ 42 ॥

భావార్థం

ఓ అర్జునా! ఇన్ని వివరాలు తెలుసుకోవడం ఎందుకు? నా ఒక చిన్న అంశంతోనే ఈ సమస్త జగత్తు నిలిచి ఉంది.

జీవిత పాఠం

దైవశక్తి అపారమైనది; మనం చూసేది దానిలో ఒక చిన్న భాగం మాత్రమే.