భగవద్గీత • అధ్యాయం 8

అక్షర బ్రహ్మ యోగం

అక్షర బ్రహ్మం మరియు పరమగతి యొక్క యోగం

అక్షర బ్రహ్మ యోగంలో శ్రీకృష్ణుడు బ్రహ్మం, అధ్యాత్మం, కర్మ, అధిభూతం, అధిదైవం మరియు అధియజ్ఞం గురించి వివరిస్తాడు. అంత్యకాలంలో మనస్సు ఏ భావంలో నిలుస్తుందో దాని ప్రాముఖ్యతను, నిరంతర దైవస్మరణను మరియు అక్షర పరబ్రహ్మాన్ని చేరే మార్గాన్ని బోధిస్తాడు.

01
శ్లోకం 1

అర్జున ఉవాచ ౤ కిం తద్బ్రహ్మ కిమధ్యాత్మం కిం కర్మ పురుషోత్తమ ౤ అధిభూతం చ కిం ప్రోక్తమధిదైవం కిముచ్యతే ౥ ౧ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 1)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 1 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

02
శ్లోకం 2

అధియజ్ఞః కథం కోఽత్ర దేహేఽస్మిన్మధుసూదన ౤ ప్రయాణకాలే చ కథం జ్ఞేయోఽసి నియతాత్మభిః ౥ ౨ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 2)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 2 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

03
శ్లోకం 3

శ్రీభగవానువాచ ౤ అక్షరం బ్రహ్మ పరమం స్వభావోఽధ్యాత్మముచ్యతే ౤ భూతభావోద్భవకరో విసర్గః కర్మసంజ్ఞితః ౥ ౩ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 3)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 3 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

04
శ్లోకం 4

అధిభూతం క్షరో భావః పురుషశ్చాధిదైవతమ్ ౤ అధియజ్ఞోఽహమేవాత్ర దేహే దేహభృతాం వర ౥ ౪ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 4)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 4 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

05
శ్లోకం 5

అన్తకాలే చ మామేవ స్మరన్ముక్త్వా కలేవరమ్ ౤ యః ప్రయాతి స మద్భావం యాతి నాస్త్యత్ర సంశయః ౥ ౫ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 5)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 5 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

06
శ్లోకం 6

యం యం వాపి స్మరన్భావం త్యజత్యన్తే కలేవరమ్ ౤ తం తమేవైతి కౌన్తేయ సదా తద్భావభావితః ౥ ౬ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 6)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 6 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

07
శ్లోకం 7

తస్మాత్సర్వేషు కాలేషు మామనుస్మర యుధ్య చ ౤ మయ్యర్పితమనోబుద్ధిర్మామేవైష్యస్యసంశయమ్ ౥ ౭ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 7)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 7 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

08
శ్లోకం 8

అభ్యాసయోగయుక్తేన చేతసా నాన్యగామినా ౤ పరమం పురుషం దివ్యం యాతి పార్థానుచిన్తయన్ ౥ ౮ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 8)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 8 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

09
శ్లోకం 9

కవిం పురాణమనుశాసితారమ్ అణోరణీయాంసమనుస్మరేద్యః ౤ సర్వస్య ధాతారమచిన్త్యరూపమ్ ఆదిత్యవర్ణం తమసః పరస్తాత్ ౥ ౯ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 9)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 9 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

10
శ్లోకం 10

ప్రయాణకాలే మనసాచలేన భక్త్యా యుక్తో యోగబలేన చైవ ౤ భ్రువోర్మధ్యే ప్రాణమావేశ్య సమ్యక్ స తం పరం పురుషముపైతి దివ్యమ్ ౥ ౧౦ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 10)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 10 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

11
శ్లోకం 11

యదక్షరం వేదవిదో వదన్తి విశన్తి యద్యతయో వీతరాగాః ౤ యదిచ్ఛన్తో బ్రహ్మచర్యం చరన్తి తత్తే పదం సఙ్గ్రహేణ ప్రవక్ష్యే ౥ ౧౧ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 11)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 11 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

12
శ్లోకం 12

సర్వద్వారాణి సంయమ్య మనో హృది నిరుధ్య చ ౤ మూర్ధ్న్యాధాయాత్మనః ప్రాణమాస్థితో యోగధారణామ్ ౥ ౧౨ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 12)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 12 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

13
శ్లోకం 13

ఓమిత్యేకాక్షరం బ్రహ్మ వ్యాహరన్మామనుస్మరన్ ౤ యః ప్రయాతి త్యజన్దేహం స యాతి పరమాం గతిమ్ ౥ ౧౩ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 13)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 13 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

14
శ్లోకం 14

అనన్యచేతాః సతతం యో మాం స్మరతి నిత్యశః ౤ తస్యాహం సులభః పార్థ నిత్యయుక్తస్య యోగినః ౥ ౧౪ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 14)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 14 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

15
శ్లోకం 15

మాముపేత్య పునర్జన్మ దుఃఖాలయమశాశ్వతమ్ ౤ నాప్నువన్తి మహాత్మానః సంసిద్ధిం పరమాం గతాః ౥ ౧౫ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 15)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 15 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

16
శ్లోకం 16

ఆబ్రహ్మభువనాల్లోకాః పునరావర్తినోఽర్జున ౤ మాముపేత్య తు కౌన్తేయ పునర్జన్మ న విద్యతే ౥ ౧౬ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 16)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 16 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

17
శ్లోకం 17

సహస్రయుగపర్యన్తమహర్యద్బ్రహ్మణో విదుః ౤ రాత్రిం యుగసహస్రాన్తాం తేఽహోరాత్రవిదో జనాః ౥ ౧౭ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 17)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 17 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

18
శ్లోకం 18

అవ్యక్తాద్వ్యక్తయః సర్వాః ప్రభవన్త్యహరాగమే ౤ రాత్ర్యాగమే ప్రలీయన్తే తత్రైవావ్యక్తసంజ్ఞకే ౥ ౧౮ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 18)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 18 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

19
శ్లోకం 19

భూతగ్రామః స ఏవాయం భూత్వా భూత్వా ప్రలీయతే ౤ రాత్ర్యాగమేఽవశః పార్థ ప్రభవత్యహరాగమే ౥ ౧౯ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 19)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 19 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

20
శ్లోకం 20

పరస్తస్మాత్తు భావోఽన్యోఽవ్యక్తోఽవ్యక్తాత్సనాతనః ౤ యః స సర్వేషు భూతేషు నశ్యత్సు న వినశ్యతి ౥ ౨౦ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 20)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 20 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

21
శ్లోకం 21

అవ్యక్తోఽక్షర ఇత్యుక్తస్తమాహుః పరమాం గతిమ్ ౤ యం ప్రాప్య న నివర్తన్తే తద్ధామ పరమం మమ ౥ ౨౧ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 21)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 21 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

22
శ్లోకం 22

పురుషః స పరః పార్థ భక్త్యా లభ్యస్త్వనన్యయా ౤ యస్యాన్తఃస్థాని భూతాని యేన సర్వమిదం తతమ్ ౥ ౨౨ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 22)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 22 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

23
శ్లోకం 23

యత్ర కాలే త్వనావృత్తిమావృత్తిం చైవ యోగినః ౤ ప్రయాతా యాన్తి తం కాలం వక్ష్యామి భరతర్షభ ౥ ౨౩ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 23)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 23 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

24
శ్లోకం 24

అగ్నిర్జ్యోతిరహః శుక్లః షణ్మాసా ఉత్తరాయణమ్ ౤ తత్ర ప్రయాతా గచ్ఛన్తి బ్రహ్మ బ్రహ్మవిదో జనాః ౥ ౨౪ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 24)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 24 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

25
శ్లోకం 25

ధూమో రాత్రిస్తథా కృష్ణః షణ్మాసా దక్షిణాయనమ్ ౤ తత్ర చాన్ద్రమసం జ్యోతిర్యోగీ ప్రాప్య నివర్తతే ౥ ౨౫ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 25)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 25 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

26
శ్లోకం 26

శుక్లకృష్ణే గతీ హ్యేతే జగతః శాశ్వతే మతే ౤ ఏకయా యాత్యనావృత్తిమన్యయావర్తతే పునః ౥ ౨౬ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 26)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 26 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

27
శ్లోకం 27

నైతే సృతీ పార్థ జానన్యోగీ ముహ్యతి కశ్చన ౤ తస్మాత్సర్వేషు కాలేషు యోగయుక్తో భవార్జున ౥ ౨౭ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 27)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 27 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.

28
శ్లోకం 28

వేదేషు యజ్ఞేషు తపఃసు చైవ దానేషు యత్పుణ్యఫలం ప్రదిష్టమ్ ౤ అత్యేతి తత్సర్వమిదం విదిత్వా యోగీ పరం స్థానముపైతి చాద్యమ్ ౥ ౨౮ ౥

భావార్థం

ఈ శ్లోకం బ్రహ్మం, ఆత్మస్వరూపం, అంత్యస్మరణ, దైవస్మరణ, పునర్జన్మ మరియు పరమగతి గురించి వివరిస్తుంది. (శ్లోకం 28)

జీవిత పాఠం

జీవిత పాఠం: శ్లోకం 28 మన దైనందిన ఆలోచనలు చివరికి మన దిశను నిర్ణయిస్తాయని, కాబట్టి కర్తవ్యంతో పాటు దైవస్మరణను అలవాటు చేసుకోవాలని నేర్పుతుంది.