ಬಾಲಕಾಂಡ

ಬಾಲಕಾಂಡವು ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮುನಿಗಳು ನಾರದರನ್ನು ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ: ಗುಣ, ಶೌರ್ಯ, ಕೃತಜ್ಞತೆ, ಸತ್ಯ, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸರ್ವಜೀವಿಗಳ ಹಿತಚಿಂತನೆ ಒಂದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆಯೇ? ನಾರದರು ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ರಾಮನನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ನಂತರ ನಾರದರು ರಾಮನ ಜೀವನದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ದೀರ್ಘ ಕಥೆ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು ರಾಮಾಯಣವು ನೈತಿಕ ಆದರ್ಶದ ಕಥೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಆರಂಭ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಇಡುತ್ತದೆ: ಅಧಿಕಾರ, ನಷ್ಟ, ಕುಟುಂಬಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಜನಪರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಆದರ್ಶ ನಡೆ ಹೇಗಿರಬೇಕು?

ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಜ ದಶರಥನು ಸಂತಾನಕ್ಕಾಗಿ ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಋಷ್ಯಶೃಂಗರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಪುತ್ರಕಾಮನೆ ವಿಧಿಗಳು ರಾಜವಂಶದ ವಾರಸುದಾರರ ಜನನಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ.

ಕೌಸಲ್ಯೆಗೆ ರಾಮ, ಕೈಕೇಯಿಗೆ ಭರತ, ಸುಮಿತ್ರೆಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಘ್ನ ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಾಲ್ವರು ರಾಜಕುಮಾರರು ಶಿಸ್ತು, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ನಡುವೆ ಬೆಳೆದು ಬರುತ್ತಾರೆ.

ರಾಮ–ಲಕ್ಷ್ಮಣರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಆತ್ಮೀಯತೆ ಇದ್ದರೆ ಭರತ–ಶತ್ರುಘ್ನರೂ ಆಳವಾದ ಬಂಧ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಹೋದರತ್ವ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ನೆಲೆ ಆಗುತ್ತದೆ.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ದಶರಥನ ಸಭೆಗೆ ಬಂದು ರಾಕ್ಷಸರು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಯಾಗವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ರಾಮನನ್ನು ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಯುವ ಮಗನನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವ ವಿಚಾರದಿಂದ ದಶರಥನು ಮೊದಲಿಗೆ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ವಸಿಷ್ಠರ ಸಲಹೆಯಿಂದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅರಿತ ದಶರಥನು ರಾಮನನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಸಹ ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ.

ಈ ಪ್ರಯಾಣ ರಾಮನನ್ನು ಅರಮನೆಯ ಸುರಕ್ಷಿತ ಜೀವನದಿಂದ ಜನಧರ್ಮದತ್ತ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರ ಬಳಿ ಅವನ ವಿದ್ಯೆ ಕಾರ್ಯರೂಪ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ—ಶೌರ್ಯ ಧರ್ಮರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸೇವಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ತಾಟಕೆಯ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಅವಳು ಭೀತಿಗೊಳಿಸಿದ್ದ ಅರಣ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ರಾಮನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಬಗ್ಗೆ ರಾಮನಿಗೆ ಸಂಶಯವಿದ್ದರೂ ಆ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವಿನಾಶಕಾರಿ ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಸಮಾಜವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ರಾಜಧರ್ಮವೆಂದು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಾಮನು ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ತಾಟಕೆಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಈ ಘಟನೆ ರಾಮಾಯಣದ ಮುಖ್ಯ ತತ್ವವೊಂದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ: ಧರ್ಮವು ಯಾವಾಗಲೂ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಿಂಜರಿಕೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ನಡೆಯಬೇಕು.

ಸಿದ್ಧಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರ ಯಾಗವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾರೆ. ರಾಕ್ಷಸರು ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ ರಾಮನು ಮಾರೀಚ ಮತ್ತು ಸುಬಾಹುವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ರಾಮನು ಮಾರೀಚನನ್ನು ದೂರಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿ ಸುಬಾಹುವನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಯಾಗವು ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲದೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ರಾಮನ ಮೊದಲ ವಿಜಯಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕೀರ್ತಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲವೆಂದು ಈ ಘಟನೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನ ಶಕ್ತಿ ಪವಿತ್ರ ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಇತರರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಮಿಥಿಲೆಯ ಸಮೀಪ ರಾಮನು ಹಳೆಯ ನಿರ್ಜನ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ನೋಡಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರನ್ನು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ಗೌತಮ, ಅಹಲ್ಯೆ, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಶಾಪದ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ರಾಮನ ಆಗಮನದಿಂದ ಅಹಲ್ಯೆಯ ದೀರ್ಘ ಏಕಾಂತ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸು ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅವಳಿಗೆ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ದೊರೆತು ಆಶ್ರಮದ ಪವಿತ್ರ ಗೃಹಸ್ಥಕ್ರಮ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಘಟನೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ವಿಜಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ: ಶತ್ರು ಸಂಹಾರವಲ್ಲ; ತಪ್ಪು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಹಾಳಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳದ ಪುನರುತ್ಥಾನ.

ಮಿಥಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನಕನು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ರಾಜಕುಮಾರರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಾತುಕತೆ ಜನಕ ವಂಶವು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಶಿವನ ಮಹಾಧನುಸ್ಸು ಮತ್ತು ಹೊಲ ಒಡೆಯುವಾಗ ಜನಕನಿಗೆ ದೊರೆತ ಸೀತೆಯ ಕಥೆಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ.

ಆ ಮಹಾಧನುಸ್ಸನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಡೆಸಬಲ್ಲ ವೀರನಿಗೆ ಸೀತೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಾಗಿ ಜನಕನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅನೇಕ ರಾಜರು ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾಗಿದ್ದರು.

ರಾಮನು ಗರ್ವದ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪರೀಕ್ಷೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರ್ಹತೆ, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ವಿಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ.

ರಾಮನು ಶಿವಧನುಸ್ಸನ್ನು ಎತ್ತಿ ನಾರೇರಿಸುವಾಗ ಅದು ಅವನ ಬಲದಿಂದ ಮುರಿಯುತ್ತದೆ. ಸೀತೆಯ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಷರತ್ತು ನೆರವೇರಿದೆ ಎಂದು ಜನಕನು ಒಪ್ಪುತ್ತಾನೆ.

ದಶರಥ ಮತ್ತು ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಜಕುಟುಂಬವನ್ನು ಮಿಥಿಲೆಗೆ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಮನು ಸೀತೆಯನ್ನು, ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಊರ್ಮಿಳೆಯನ್ನು, ಭರತನು ಮಾಂಡವಿಯನ್ನು, ಶತ್ರುಘ್ನನು ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಈ ವಿವಾಹಗಳು ಅಯೋಧ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮಿಥಿಲೆಯ ರಾಜವಂಶಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸುತ್ತವೆ. ಕಥೆ ಯುದ್ಧಪರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಕುಟುಂಬಸಂಬಂಧದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಾ ಧರ್ಮವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಪವಿತ್ರ ಸಂಬಂಧವೂ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಿಥಿಲೆಯಿಂದ ಮರಳುವ ವಿವಾಹಯಾತ್ರೆಯ ಮುಂದೆ ಪರಶುರಾಮನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಶಿವಧನುಸ್ಸು ಮುರಿದ ವಿಚಾರ ಕೇಳಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹಾಧನುಸ್ಸನ್ನು ತಂದು ರಾಮನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

ರಾಮನು ಸವಾಲನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮುಖಾಮುಖಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ದ್ವಂದ್ವದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ರಾಮನ ಮಹತ್ತರ ವಿಧಿಯನ್ನು ಪರಶುರಾಮನು ಗುರುತಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಪರಶುರಾಮನು ಹಿಂದೆ ಸರಿದಾಗ ಬಾಲಕಾಂಡದ ಆರಂಭಿಕ ದೀಕ್ಷಾಚಕ್ರ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ರಾಮನು ಇನ್ನು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಜಕುಮಾರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಶೌರ್ಯ, ವಿಧೇಯತೆ, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಶಕ್ತಿ ಬಹಿರಂಗವಾದ ನಾಯಕ.