ಯುದ್ಧಕಾಂಡ

ಸೀತೆಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿ ಯುದ್ಧ ತಪ್ಪಿಸಬೇಕೆಂದು ವಿಭೀಷಣನು ರಾವಣನಿಗೆ ಮರುಮರು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ರಾವಣನು ಅವನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುತ್ತಾನೆ.

ವಿಭೀಷಣನು ಲಂಕೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ರಾಮನ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ; ಅವನನ್ನು ನಂಬಬಹುದೇ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ನಿಜವಾಗಿ ಶರಣಾಗತಿಯನ್ನು ಕೇಳುವವನಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ರಾಮನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ವಿಭೀಷಣನು ಲಂಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ರಾಮನ ಸೇನೆ ಸಮುದ್ರತೀರ ತಲುಪಿ ಲಂಕೆಗೆ ಹೇಗೆ ಹೋಗುವುದು ಎಂಬ ಮಹಾಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ.

ರಾಮನು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, ಕೊನೆಗೆ ಸೇತುವೆ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮಾರ್ಗ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ವಾನರಸೇನೆ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ದಾರಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಲಂಕೆಯನ್ನು ತಲುಪಬಹುದಾದ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ರಾಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಸುಗ್ರೀವ ಮತ್ತು ಹನುಮಂತರ ಸೇನೆ ಲಂಕೆಗೆ ತಲುಪಿ ನಗರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಯುತ್ತದೆ.

ಸೀತೆಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲು ನೀಡಿದ ಕೊನೆಯ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನೂ ರಾವಣನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಮುತ್ತಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗಿ ರಾಕ್ಷಸ ಸೇನಾಧಿಪತಿಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.

ಇಂದ್ರಜಿತನು ಅದೃಶ್ಯ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ರಾಮನ ಸೇನೆಗೆ ಗಂಭೀರ ಸಂಕಟ ತರುತ್ತಾನೆ.

ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ನಾಗದಂತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ನಂತರ ಬಂಧನ ಮುರಿದು ಇಬ್ಬರೂ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಸಂಕಟ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಲಂಕೆಯ ನಷ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ರಾವಣನು ಕುಂಭಕರ್ಣನನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತಾನೆ. ರಾವಣನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರೂ ಸಹೋದರನಿಗಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಕುಂಭಕರ್ಣನು ವಾನರಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ವಿನಾಶ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಕೊನೆಗೆ ರಾಮನು ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಲಂಕೆಯ ಶಕ್ತಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತ ಬೀಳುತ್ತದೆ.

ಇಂದ್ರಜಿತನು ಮಾಯಾ ಮತ್ತು ಅದೃಶ್ಯ ಯುದ್ಧ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಅವನನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ವಿಭೀಷಣನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ.

ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಇಂದ್ರಜಿತನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ; ರಾವಣನ ಪ್ರಮುಖ ಯುದ್ಧಶಕ್ತಿ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಮುಖ್ಯ ಯೋಧರು ಬಿದ್ದ ನಂತರ ರಾವಣನು ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ.

ರಾಮ ಮತ್ತು ರಾವಣರು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ದೀರ್ಘ ಅಂತಿಮ ಸಮರ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.

ಕೊನೆಗೆ ರಾಮನು ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಲಂಕೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಯುದ್ಧ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ರಾವಣನ ಮರಣದ ನಂತರ ಯೋಗ್ಯ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂದು ರಾಮನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಸಮುದ್ರಜಲದಿಂದ ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ಲಂಕೆಯ ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಯುದ್ಧದ ಉದ್ದೇಶ ಲಂಕೆಯ ನಾಶವಲ್ಲ; ರಾಜಕೀಯ ಕ್ರಮದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಎಂದು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಹನುಮಂತನು ರಾಮನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸೀತೆಗೆ ನೀಡಿ ಅವಳನ್ನು ರಾಮನ ಮುಂದೆ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಮಿಲನ ಕೇವಲ ಸಂತೋಷವಲ್ಲ; ಅಪಹರಣದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಗೌರವದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೂ ಇವೆ.

ಸೀತೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯ ನಂತರ ಕಥೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಮರಳುವತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ.

ರಾಮ, ಸೀತೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಮಿತ್ರರು ಅಯೋಧ್ಯೆಯತ್ತ ಮರಳುತ್ತಾರೆ.

ಭರತನು ರಾಮನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿ ಅವನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸುತ್ತಾನೆ.

ರಾಮನು ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಗಿ ಪಟ್ಟಾಭಿಷಿಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ರಾಜ್ಯ, ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಕ್ರಮ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.