ಸುಂದರಕಾಂಡ

ಮಹೇಂದ್ರಪರ್ವತದಿಂದ ಹನುಮಂತನು ಮಹಾರೂಪ ಪಡೆದು ಲಂಕೆಯತ್ತ ಜಿಗಿಯುತ್ತಾನೆ.

ಮೈನಾಕನು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ನೀಡಲು ಬಯಸಿದರೂ ರಾಮನ ಕಾರ್ಯ ವಿಳಂಬವಾಗಬಾರದೆಂದು ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಸುರಸಾ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಸಿಂಹಿಕೆ ನೆರಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಾಳೆ. ಹನುಮಂತನು ಬಲ ಮತ್ತು ವಿವೇಕದಿಂದ ಎರಡನ್ನೂ ದಾಟುತ್ತಾನೆ.

ಹನುಮಂತನು ಸಣ್ಣ ರೂಪ ಪಡೆದು ರಾತ್ರಿ ಲಂಕೆಯ ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಒಳನುಗ್ಗುತ್ತಾನೆ.

ಲಂಕೆಯ ರಕ್ಷಕಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದು ನಗರಕ್ಕೆ ಅಶುಭ ಸೂಚನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಅವನು ಯೋಧನಿಗಿಂತ ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧ ಗುಪ್ತಚರನಂತೆ ನಗರವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾನೆ.

ಹನುಮಂತನು ಅರಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿದರೂ ಸೀತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸೀತೆ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಗುರುತಿಸದೆ ನೈತಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚಾದರೂ ಮಿಷನ್ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡದೆ ಅಶೋಕವನದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ ಹನುಮಂತನು ರಾಮನು ಹೇಳಿದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಸೀತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ.

ರಾವಣನ ಬೆದರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯ ದೃಢ ನಿರಾಕರಣೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ.

ಸೀತೆ ಜೀವಂತಳಾಗಿದ್ದು ರಾಮನ ಮೇಲಿನ ನಿಷ್ಠೆಯಲ್ಲಿ ಅಚಲಳಾಗಿದ್ದಾಳೆಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ಹನುಮಂತನು ಮೊದಲು ರಾಮನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಿ ಸೀತೆಯ ವಿಶ್ವಾಸ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ರಾಮನ ಉಂಗುರವು ಅವನು ನಿಜದ ದೂತನಾಗಿರುವ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ತಕ್ಷಣ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರೂ ರಾಮನೇ ಬಂದು ರಾವಣನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕು ಎಂದು ಸೀತೆ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ.

ಸೀತೆ ಚೂಡಾಮಣಿ ಮತ್ತು ರಾಮನು ಗುರುತಿಸುವ ಖಾಸಗಿ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಹನುಮಂತನಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ.

ಅವಳ ಸಂದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ತುರ್ತುಭಾವ ಎರಡೂ ಇವೆ.

ಹನುಮಂತನ ಬಳಿ ಈಗ ನೇರ ಸಾಕ್ಷಿ, ಮಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಗುರುತು—ಎಲ್ಲವೂ ಇವೆ.

ಹನುಮಂತನು ತಕ್ಷಣ ಮರಳದೆ ಲಂಕೆಯ ಸೈನಿಕಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸೀತೆ ಇರುವ ಭಾಗವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾ ಅಶೋಕವನವನ್ನು ಧ್ವಂಸಮಾಡಿ ಅನೇಕ ಯೋಧರನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಅಕ್ಷಯಕುಮಾರನೂ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ; ಇದು ಭವಿಷ್ಯದ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ತಂತ್ರದ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದೂ ಆಗಿದೆ.

ಇಂದ್ರಜಿತನು ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಬಂಧಿಸುತ್ತಾನೆ; ರಾವಣನ ಸಭೆಗೆ ತಲುಪಲು ಇದು ಉಪಯುಕ್ತವೆಂದು ಹನುಮಂತನು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ.

ತಾನು ರಾಮನ ದೂತನಾಗಿದ್ದೇನೆಂದು ಹೇಳಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ದೂತನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬಾರದೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನ ಬಾಲಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುವ ಶಿಕ್ಷೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬಾಲಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಿದ ಬೆಂಕಿಯೇ ಹನುಮಂತನ ಆಯುಧವಾಗುತ್ತದೆ.

ಅವನು ಲಂಕೆಯ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿ ರಾವಣನ ರಾಜಧಾನಿಯ ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ನಂತರ ಸೀತೆ ಸುರಕ್ಷಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ.

ಹನುಮಂತನು ಮತ್ತೆ ಸಮುದ್ರ ದಾಟಿ ಅಂಗದ ಮತ್ತು ಜಾಂಬವಂತರ ಬಳಿಗೆ ಮರಳುತ್ತಾನೆ.

ರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ತಲುಪಿ ಸೀತೆ ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಂತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆಂದು ತಿಳಿಸಿ ಅವಳು ನೀಡಿದ ಗುರುತನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ.

ಸೇನೆ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಹೇಗೆ ದಾಟುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸೀತೆಯ ಚಿಂತೆಯನ್ನೂ ರಾಮನೇ ಬಂದು ರಾವಣನನ್ನು ಸೋಲಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಅವಳ ಆಶೆಯನ್ನೂ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ.