ಅರಣ್ಯಕಾಂಡ

ರಾಮ, ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಆಳವಾದ ದಂಡಕಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆಶ್ರಮಗಳೂ ಅಪಾಯಗಳೂ ಜೊತೆಯಾಗಿವೆ.

ವಿರಾಧನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಾನೆ; ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಅವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಅವನ ಶಾಪದ ಕಥೆಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಅರಣ್ಯವು ಹಿಂಸೆ, ತಪಸ್ಸು, ಶಾಪ ಮತ್ತು ವಿಮೋಚನೆ ಸೇರುವ ಧರ್ಮಭೂಮಿ ಎಂದು ಈ ಘಟನೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ರಾಮನು ಶರಭಂಗ ಮತ್ತು ಸುತೀಕ್ಷ್ಣರ ಆಶ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ತಪಸ್ವಿಗಳು ರಾಕ್ಷಸರ ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಅನಗತ್ಯ ಸಂಘರ್ಷದ ಬಗ್ಗೆ ಸೀತೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ಆಶ್ರಯ ಬೇಡಿದವರನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ತನ್ನ ಧರ್ಮವೆಂದು ರಾಮನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಅಗಸ್ತ್ಯರು ಆಯುಧಗಳನ್ನೂ ಪಂಚವಟಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಪಂಚವಟಿಗೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ದಶರಥನ ವೃದ್ಧ ಸ್ನೇಹಿತ ಜಟಾಯುವನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ; ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಗೋದಾವರಿಯ ಬಳಿ ಗುಡಿಸಲು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ; ಕೆಲಕಾಲ ಅರಣ್ಯಜೀವನ ಶಾಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಜಟಾಯುವಿನ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಅವನ ಮುಂದಿನ ಜೀವತ್ಯಾಗದ ನಿಷ್ಠೆಗೆ ಮುನ್ನುಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಶೂರ್ಪಣಖೆ ಪಂಚವಟಿಯಲ್ಲಿ ರಾಮನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಸೀತೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಶಿಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಅವಳು ಖರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಜನಸ್ಥಾನದಿಂದ ದಾಳಿಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ.

ರಾಮನು ದೂಷಣ, ತ್ರಿಶಿರ ಮತ್ತು ಖರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಈ ಸುದ್ದಿ ರಾವಣನ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ರಾವಣನು ಸೀತೆಯ ಮೂಲಕ ರಾಮನನ್ನು ಹೊಡೆಯಲು ಮಾರೀಚನ ಸಹಾಯ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ.

ರಾಮನ ಶಕ್ತಿ ಬಗ್ಗೆ ಮಾರೀಚನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದರೂ ರಾವಣನು ಅವನನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಮಾರೀಚನು ಚಿನ್ನದ ಮೃಗವಾಗಿ ರಾಮನನ್ನು ಪಂಚವಟಿಯಿಂದ ದೂರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ.

ಸೀತೆ ಚಿನ್ನದ ಮೃಗದಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತಳಾಗಿ ರಾಮನನ್ನು ಅದನ್ನು ತರಲು ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ. ರಾಮನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಮಾರೀಚನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.

ಸಾಯುವ ಮಾರೀಚನು ರಾಮನ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಗುವುದರಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಸಹ ಆಶ್ರಮ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಆಗ ರಾವಣನು ವೇಷಧರಿಸಿ ಬಂದು ಸೀತೆಯನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಅಪಹರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸೀತೆಯನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ರಾವಣನನ್ನು ಜಟಾಯು ವಯಸ್ಸನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಅಪಹರಣವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹೋರಾಡುತ್ತಾನೆ; ರಾವಣನು ಅವನನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಜಟಾಯು ರಾಮನಿಗೆ ಸತ್ಯ ತಿಳಿಸಿ ಪ್ರಾಣ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ; ರಾಮನು ಗೌರವದಿಂದ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಕಬಂಧನು ತನ್ನ ದೀರ್ಘ ಕೈಗಳಿಂದ ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಾನೆ.

ಇಬ್ಬರೂ ಅವನ ಕೈಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಶಾಪದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಕಬಂಧನು ಸಲಹೆ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಹುಡುಕಾಟಕ್ಕೆ ಹೊಸ ತಂತ್ರದ ದಿಕ್ಕು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಶಬರಿಯ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತಾರೆ; ದೀರ್ಘಕಾಲ ರಾಮನಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ಅವಳು ತನ್ನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ನಂತರ ಇಬ್ಬರೂ ಪಂಪೆಗೆ ತಲುಪುತ್ತಾರೆ; ಅಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯಕಾಂಡ ಮುಗಿದು ಸುಗ್ರೀವ, ಹನುಮಂತ ಮತ್ತು ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಯತ್ತ ಕಥೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ.