ಕರ್ಣ ಪರ್ವ

ದ್ರೋಣನ ಮರಣದ ನಂತರ ಕರ್ಣನು ಕೌರವ ಸೇನೆಯ ಸೇನಾಧಿಪತಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದಾಗಿ ದುರ್ಯೋಧನನಿಗೆ ನೀಡಿದ ಮಾತು ಈಗ ಯುದ್ಧದ ಕೇಂದ್ರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ತನ್ನ ಅಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಕೌಶಲ್ಯದ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ನಾಯಕತ್ವ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ ಕೌರವ ಸೇನೆ ಈಗಾಗಲೇ ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಮಹಾಯೋಧರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅವನ ಸೇನಾಧಿಪತ್ಯ ಭಾರೀ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.

ಹದಿನಾರನೇ ದಿನ ಕರ್ಣನು ಪಾಂಡವ ಸೇನೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಬಲ ದಾಳಿ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಭೀಮ, ಅರ್ಜುನ, ಸಾತ್ಯಕಿ, ದ್ರೌಪದಿಯ ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಇತರ ಯೋಧರು ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳ ಸಂಹಾರದಿಂದ ದಣಿದ ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಕರ್ಣ ಪರ್ವ ಹೊಸ ಸೇನೆಗಳ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ದುಃಖ, ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಚಿತ ವೈಷಮ್ಯವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಅಂತಿಮ ಹಂತಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಉಳಿದ ಯೋಧರ ಕಥೆಯಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ನಿರ್ಣಾಯಕ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಮದ್ರರಾಜ ಮತ್ತು ಅಶ್ವವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತನಾದ ಶಲ್ಯನನ್ನು ಕರ್ಣನ ಸಾರಥಿಯಾಗಲು ದುರ್ಯೋಧನನು ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೃಷ್ಣನ ಮಟ್ಟದ ಸಾರಥ್ಯ ಸಹಾಯ ಕರ್ಣನಿಗೆ ಸಿಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಉದ್ದೇಶ.

ಶಲ್ಯನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೂ ಅವರ ಸಂಬಂಧ ಉದ್ವಿಗ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧದತ್ತ ಸಾಗುವಾಗ ಶಲ್ಯನು ಕರ್ಣನ ಗರ್ವ, ನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಮರುಮರು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ; ಕರ್ಣನು ಕೋಪ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಇದು ಕೇವಲ ಮಾತಿನ ಸಂಘರ್ಷವಲ್ಲ. ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಾರಥಿ ಭೂಪ್ರದೇಶ, ಕುದುರೆಗಳು, ಸಮಯ ಮತ್ತು ಅಪಾಯವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಹಚರ.

ಹೀಗಾಗಿ ಕರ್ಣನು ಅಪಾರ ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ಅಂತಿಮ ದ್ವಂದ್ವದತ್ತ ಸಾಗಿದರೂ ಅರ್ಜುನ–ಕೃಷ್ಣರ ನಡುವೆ ಇರುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮನ್ವಯ ಅವನ ರಥದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

ದ್ಯೂತಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕರ್ಣನ ಸೇನಾಧಿಪತ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. ಕುರುಸಭೆಯಲ್ಲಿ ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ಎಳೆದು ಅವಮಾನಿಸಿದ ದುಶ್ಶಾಸನನನ್ನು ಭೀಮನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ವರ್ಷಗಳ ಸಂಚಿತ ಕೋಪವೇ ಈ ದ್ವಂದ್ವವನ್ನು ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಭೀಮನು ದುಶ್ಶಾಸನನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಕೊಂದು ದ್ರೌಪದಿಯ ಅವಮಾನ ನಂತರ ಮಾಡಿದ ಭೀಕರ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಈ ಘಟನೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರವಾಗಿದೆ. ಮಹಾಭಾರತವು ಪ್ರತೀಕಾರವನ್ನು ಶುದ್ಧ ವಿಜಯವಾಗಿ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ದ್ಯೂತಸಭೆಯ ಅಧರ್ಮ ಯುದ್ಧದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತವನ್ನೂ ಹೇಗೆ ವಿಷಮಯಗೊಳಿಸಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ದ್ರೌಪದಿಯ ಅವಮಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀಕಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಅದರ ಬೆಲೆ ಈಗಾಗಲೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಭೀಕರ ಹಿಂಸೆ.

ಕರ್ಣನ ಯುದ್ಧದ ಒತ್ತಡ ಅಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗುತ್ತದೆ कि ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಗಾಯಗೊಂಡು ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಅರ್ಜುನನು ಅವನನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದಾಗ ಕರ್ಣ ಈಗಾಗಲೇ ಸತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಮೊದಲು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಕರ್ಣ ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತನೆಂದು ತಿಳಿದಾಗ ದಣಿದ ರಾಜನು ಅರ್ಜುನನೊಂದಿಗೆ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆ ಮಾತುಗಳು ಅರ್ಜುನನ ಗರ್ವ ಮತ್ತು ಗಾಂಡೀವದ ಅವಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಳೆಯ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ತಾಕುತ್ತವೆ.

ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಸಹೋದರರೊಳಗಿನ ಕೋಪವೇ ಪಾಂಡವ ಕಾರಣವನ್ನು ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣನು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಆ ಕ್ಷಣದ ನಿಜ ಧರ್ಮವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ನೆರವೇರಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಈ ಘಟನೆ ಕರ್ಣನ ಶಕ್ತಿ ರಣಭೂಮಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ; ಅಂತಿಮ ದ್ವಂದ್ವಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಪಾಂಡವ ಕುಟುಂಬದೊಳಗೆ ಆಳವಾದ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.

ಹದಿನೇಳನೇ ದಿನ ಯುದ್ಧ ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುವಾಗ ಕರ್ಣನ ಮಗ ವೃಷಸೇನನು ಅಪಾರ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಹೋರಾಡಿ ಪಾಂಡವಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯವಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಅರ್ಜುನನು ಅವನನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅತಿ ನಿಖರವಾಗಿ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕರ್ಣ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹಾಯೋಧರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲೇ ಈ ಘಟನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಅರ್ಜುನನ ಬಾಣಗಳಿಗೆ ವೃಷಸೇನನು ಹತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಕರ್ಣ–ಅರ್ಜುನ ದ್ವಂದ್ವಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಕರ್ಣನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದುಃಖ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಾಢವಾಗುತ್ತದೆ.

ಈಗ ಕರ್ಣನು ಅರ್ಜುನನನ್ನು ದುರ್ಯೋಧನನ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಮತ್ತು ಜೀವಮಾನ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ತನ್ನ ಮಗನ ಪತನವನ್ನು ಕಂಡ ತಂದೆಯಾಗಿಯೂ ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಕರ್ಣ–ಅರ್ಜುನರ ಅಂತಿಮ ದ್ವಂದ್ವ ಕರ್ಣ ಪರ್ವದ ಮುಖ್ಯ ಶಿಖರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಬ್ಬರೂ ಅಪಾರ ಯುದ್ಧಕೌಶಲ್ಯ, ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಈ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಾರೆ.

ಅರ್ಜುನನ ರಥವನ್ನು ಕೃಷ್ಣನು ನಡೆಸಿದರೆ ಕರ್ಣನ ರಥವನ್ನು ಶಲ್ಯನು ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಪರಸ್ಪರ ಬಾಣ ಮತ್ತು ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾ ಯುದ್ಧದ ಮೇಲುಗೈ ಮರುಮರು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕರ್ಣನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಾಣಾಂತಿಕ ಸವಾಲು ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹೋರಾಟ ಬಲದಷ್ಟೇ ಸ್ಮರಣೆ, ಸಮಯ, ಸಾರಥ್ಯ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ದ್ವಂದ್ವದ ಹಿಂದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಹಾಭಾರತದ ಭಾರ ನಿಂತಿದೆ: ದ್ರೌಪದಿಯ ಅವಮಾನ, ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ ಮರಣ, ದುರ್ಯೋಧನನ ಮೇಲಿನ ಕರ್ಣನ ನಿಷ್ಠೆ, ಕುಂತಿಯ ರಹಸ್ಯ, ಹಳೆಯ ಅವಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವಮಾನ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧೆ.

ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕರ್ಣನ ರಥಚಕ್ರ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ಅವನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಶಾಪಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಘಟನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ; ಪ್ರಮುಖ ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅವನಿಗೆ ತಪ್ಪುತ್ತದೆ.

ನ್ಯಾಯಯುತ ಯುದ್ಧದ ನಿಯಮದಂತೆ ವಿರಾಮ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ ಕರ್ಣ. ಕೃಷ್ಣನು ದ್ರೌಪದಿ, ಅಭಿಮನ್ಯು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರ ವಿರುದ್ಧ ಅದೇ ನಿಯಮಗಳು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಈ ದೃಶ್ಯ ಸರಳ ನ್ಯಾಯ–ಅನ್ಯಾಯ ಕಥೆಯಾಗದೆ ಗಾಢ ನೈತಿಕ ಸಂಕಟವಾಗುತ್ತದೆ. ತಾನು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕರ್ಣನು ಯುದ್ಧಧರ್ಮವನ್ನು ಕೋರಿದರೆ ಕೃಷ್ಣನು ಅವನು ಭಾಗಿಯಾದ ಹಿಂದಿನ ಅಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಎದುರುಹಾಕುತ್ತಾನೆ.

ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕೈಬಿಡಬಾರದೆಂದು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಬಲದ ದ್ವಂದ್ವ ಈಗ ಹಿಂದಿರುಗಲಾಗದ ಅಂತ್ಯದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ.

ಕರ್ಣನು ರಥಚಕ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದೆ ದ್ವಂದ್ವ ಅಂತಿಮ ಕ್ಷಣ ತಲುಪಿದಾಗ ಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಅರ್ಜುನನು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಜಲಿಕ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಆ ಬಾಣ ಕರ್ಣನನ್ನು ಕೆಡವುತ್ತದೆ—ಮುಖ್ಯ ಕುರು ಸಂಘರ್ಷದ ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ದುರ್ಯೋಧನನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಯೋಧನನ್ನು.

ಕರ್ಣನ ಮರಣ ಪಾಂಡವರಿಗೆ ಸೈನಿಕ ಜಯವಾಗಿದ್ದರೂ ಮಹಾಭಾರತದ ಮಹಾ ದುರಂತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅವನು ಕುಂತಿಯ ಮೊದಲ ಮಗನೆಂದು ಓದುಗನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ; ಆದರೆ ರಣಭೂಮಿಯ ಬಹುತೇಕ ಜನರಿಗೆ ಅವನು ಅರ್ಜುನನ ಮಹಾ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಮತ್ತು ದುರ್ಯೋಧನನ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಧನಾಗಿಯೇ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.

ಕರ್ಣನ ಮರಣದಿಂದ ಕೌರವ ಸೇನೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧ ಇನ್ನೂ ಮುಗಿದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಸಮತೋಲನ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಹಂತ ಶಲ್ಯನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ.